Američka kompanija AAFS Infrastructure and Energy najavljuje podatkovni centar snage 100 MW u Mostaru, uz procijenjenu investiciju od oko 530 miliona eura. U najnovijem intervjuu za Bloomberg Adriju, 9. oktobra, njen direktor za Bosnu i Hercegovinu Amer Bekan navodi mogućnost godišnjih prihoda od oko 108 miliona eura, interes tehnoloških kompanija i planove za sistem hlađenja. To su projekcije i poslovne najave, a ne već realizovana ulaganja ili prihodi.
AAFS-ov projekt treba razlikovati od NOVERIX-a u industrijskoj zoni Aluminija, koji razvija M.T. Abraham Group i za koji se oglašava mogućnost razvoja kapaciteta od 50 do više od 200 MW.
Šta se novo saznalo
Investitor očekuje interes većih tehnoloških kompanija kojima bi iznajmljivao kapacitete, posebno za obradu povezanu s umjetnom inteligencijom. Iznesena je projekcija godišnjeg prihoda od oko 108 miliona eura. Najava projekta pojavila se u augusta i početkom septembra kao dio znatno šireg investicijskog paketa AAFS-a, koji uključuje Južnu plinsku interkonekciju, planove plinskih elektrana i aerodromsku infrastrukturu. Bloomberg Adria je prenio najavu ulaganja u Mostaru vrijednog 530 miliona eura.
Koliko energije i vode može trebati centar
Snaga od 100 MW predstavlja najavljeni kapacitet. Kada bi objekat neprekidno trošio 100 MW tokom cijele godine, utrošak bi iznosio 876 GWh, odnosno 0,876 TWh. To nije potvrđena godišnja potrošnja, jer ona zavisi od stvarnog opterećenja, definicije snage i efikasnosti hlađenja.
Kako će se objekat napajati, ko će snositi troškove eventualnog proširenja elektroenergetske mreže i da li bi se oslanjao na nove plinske elektrane, nije dokazano u dostupnim javnim dokumentima. Bez projekta vodnog sistema nije moguće ni utvrditi hoće li koristiti površinske ili podzemne vode i u kojoj količini. Fondacija ACT je ranije upozoravala da tehnički dokumenti nisu predstavljeni javnosti i uputila zahtjeve za pristup informacijama nadležnim tijelima.
AAFS, Južna interkonekcija i pitanje ugovora
AAFS učestvuje i u planovima Južne interkonekcije. U septembru su demokratski članovi Odbora za vanjske poslove američkog Predstavničkog doma otvorili pitanja o vezama kompanije s ljudima bliskim Trumpovoj administraciji. AbrašRadio je prenio sadržaj izvještaja i odgovor State Departmenta. Radi se o političkim optužbama i nadzornim pitanjima, a ne o utvrđenoj nezakonitosti.
AAFS-ove najave postale su dodatno relevantne za Mostar zato što još nedostaje nekoliko osnovnih podataka: tačna lokacija data centra, pravni osnov korištenja zemljišta, izvor finansiranja, dozvole, priključne snage, način hlađenja, početak gradnje i status ugovora s korisnicima. Tek nakon njihove objave može se ozbiljnije procijeniti ostvarivost projekta i utjecaj na lokalne javne resurse.
Izvori: Bloomberg Adria, intervju s Amerom Bekanom, 9. oktobar 2026.; Bloomberg Adria, 28. august 2026.; N1 BiH, 19. septembar 2026.
Drugi najavljeni data centar u Mostaru
NOVERIX: Šta planira M.T. Abraham Group u krugu Aluminija?
