Evropska komisija je 4. novembra predstavila godišnji paket o proširenju Evropske unije, uz ocjenu da se Bosna i Hercegovina sve više udaljava od evropskog puta. Posebne, okvirne mape puta za naredne faze pristupnih pregovora dobile su Crna Gora, Albanija, Moldova i Ukrajina, dok Komisija od vlasti BiH traži obnovu reformskog procesa.
U saopćenju Evropske komisije navedeno je da BiH i dalje javno ističe evropske integracije kao strateški cilj, ali da je izvještajni period obilježilo sve slabije stvarno angažovanje na evropskom putu. Komisija upozorava na političko nadmetanje, podjele i antievropsku retoriku uoči općih izbora održanih u oktobru.
Pregovori najavljeni 2024, ključne reforme i dalje čekaju
Evropsko vijeće odlučilo je u martu 2024. otvoriti pristupne pregovore s BiH, ali usvajanje pregovaračkog okvira vezano je za ispunjavanje ranije postavljenih uslova. U Izvještaju o Bosni i Hercegovini za 2026. godinu Komisija navodi da državne institucije još trebaju imenovati operativnog glavnog pregovarača, ojačati koordinaciju evropskih integracija i usvojiti ključne zakone.
Posebno je oštra ocjena upravljanja: nezavisne institucije ostaju slabe, a Komisija bilježi znakove zarobljavanja države na svim nivoima vlasti. U borbi protiv korupcije, prema izvještaju, nije bilo napretka. U Federaciji BiH i dalje nije usvojen novi zakon o sprečavanju sukoba interesa, dok je provođenje državnog zakona iz 2024. ocijenjeno kao nedjelotvorno.
Komisija ni u oblasti slobode izražavanja i medija nije evidentirala napredak. Upozorava da se stanje BHRT-a dodatno pogoršalo i da javni servis ostaje izložen ozbiljnom riziku od gašenja. Traži održivo finansiranje javnih emitera, bolju zaštitu novinara i transparentnost vlasništva nad medijima. Prostor za rad civilnog društva ocijenjen je kao ograničen, naročito zbog restriktivnih propisa u Republici Srpskoj i nedostatka sistematskog uključivanja organizacija u odlučivanje.
BiH je u septembru 2025. usvojila Reformsku agendu u okviru evropskog Plana rasta za Zapadni Balkan. Ipak, Komisija navodi da još nisu završeni potrebni sporazumi, imenovanja i sistem praćenja reformi. Zbog kašnjenja je period za njihovo provođenje skraćen, a indikativna finansijska alokacija smanjena. Ako potrebni pravni okvir i uslovi ne budu ispunjeni do kraja 2026, BiH bi mogla izgubiti sredstva povezana s prvom tranšom reformi.
Četiri države dobile okvirne mape puta
Crna Gora, Albanija, Moldavija i Ukrajina izdvojene su zbog napretka u pregovorima. Crna Gora je, prema Komisiji, privremeno zatvorila 21 pregovaračko poglavlje, a Albanija otvorila preostali klaster. Moldavija i Ukrajina također su napredovale u otvaranju klastera. Predstavljene mape puta sadrže ciljeve za narednu godinu, ali nisu garancija niti utvrđen datum ulaska u EU.
(AbrašRadio via Evropska komisija)
